Najpotężniejszy na świecie laser rentgenowski stworzył molekularną czarną dziurę
2 czerwca 2017, 09:51Gdy naukowcy ze SLAC National Accelerator Laboratory skierowali pełną moc najpotężniejszego na świecie lasera rentgenowskiego na niewielką molekułę, czekała ich niespodzianka. Wystarczył pojedynczy impuls lasera, by największy atom molekuły utracił niemal wszystkie elektrony i powstała pusta przestrzeń, która zaczęła przyciągać elektrony z pozostałych atomów molekuły.
Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?
13 lutego 2026, 09:27Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.
Pestycyd idealny: skrzyżowanie grzyba ze skorpionem
14 listopada 2007, 12:25Chroniąc uprawy przed szkodnikami, stosujemy pestycydy. Te jednak szkodzą na dłuższą metę zarówno nam samym, jak i środowisku. Akumulują się w wodzie, glebie oraz tkankach żywych organizmów. Dlatego rolnictwo ekologiczne coraz częściej korzysta z pomocy bakterii i grzybów, a ostatnio nawet skorpionów.
Obserwowane delfiny nie śpią
9 maja 2012, 10:56Obserwowane delfiny nie odpoczywają. Podpływające zbyt blisko łodzie z turystami to długoterminowy stresor, który może doprowadzić do wyczerpania organizmu (Journal of Environmental Management).
Większe ilości białka roślinnego chronią przed wczesną menopauzą
27 czerwca 2017, 11:39Długoterminowe wysokie spożycie białek roślinnych może chronić kobiety przed wczesną menopauzą.
Wielkie badania pokazują, jak zwierzęta reagują na obecność ludzi
27 maja 2026, 09:04Ekolodzy od dziesięcioleci dokumentują, jak fizyczne przekształcanie środowiska – urbanizacja, rolnictwo i infrastruktura transportowa – niszczą siedliska i spychają dzikie gatunki na margines. Jednak obok tego wymiaru istnieje drugi, znacznie trudniejszy do uchwycenia: dynamiczna, zmienna w czasie i przestrzeni obecność samych ludzi i pojazdów. Nowe badania opublikowane w czasopiśmie Science pokazują, że sam fakt naszej obecności w lesie, nawet bez jakiejkolwiek fizycznej ingerencji w środowisko, potrafi głęboko i mierzalnie zmienić zachowanie dzikich zwierząt.
Pierwsze gwiazdy nie mogły świecić?
11 grudnia 2007, 11:18Patrząc na pokryty jasnymi punktami firmament, trudno w to uwierzyć, ale fizycy z University of Utah w Salt Lake City wyliczyli, że pierwsze gwiazdy mogły być tak przysłonięte przez chmury ciemnej materii, że nie mogły świecić. Gdyby się to potwierdziło, musielibyśmy zmienić poglądy na ewolucję gwiazd i proces tworzenia się czarnych dziur w dobie młodości kosmosu.
Walczą z otyłością, a stają się abstynentami
25 maja 2012, 06:07Jedną z metod walki z otyłością jest zabieg wyłączenia żołądkowego metodą Roux (gdzie odcina się część podwpustową żołądka i łączy z jelitem cienkim). Okazuje się, że ludzie z małą kieszonką zamiast żołądka zwykłej wielkości nie tylko ograniczają jedzenie, ale i zaczynają pić mniej alkoholu.
Pomidory chronią przed nieczerniakowymi nowotworami skóry
14 lipca 2017, 11:25Codzienne spożycie liofilizowanych pomidorów o połowę zmniejszyło u samców myszy liczbę nowotworów skóry rozwijających się pod wpływem promieniowania ultrafioletowego.
Jak mikrobiom jelit przyczynia się do rozwoju alzheimera
18 sierpnia 2026, 08:43Mamy coraz więcej dowodów wskazujących, że mikrobiom jelit wpływa na procesy zachodzące w mózgu. W tym i na rozwój choroby Alzheimera. Veibhav Vemuganti, Jea Woo Kang, Barbara B. Bendlin i Federico E. Rey z University of Wisconsin-Madison oraz ich zespół, w skład którego wchodzili też naukowcy z UCLA czy Uniwersytetu w Göteborgu, opublikowali badania, których wyniki wskazują, że winowajcą jest propionian imidazolu (ImP), metabolit wytwarzany przez bakterie podczas beztlenowego rozkładu histydyny.
